Naar schatting zijn in ons land ongeveer een half miljoen mensen verslaafd aan medicijnen. Doordat een medicijnverslaving vrij onzichtbaar is, is de kans groot dat deze aantallen nog veel hoger liggen dan we nu al denken. Zolang een arts de medicatie blijft voorschrijven en de patiënt zelf geen alarm slaat, zal de medicijnverslaving in de meeste gevallen onopgemerkt blijven. Dit kan ontzettend gevaarlijk zijn. Een medicijnverslaving kan immers zeer ernstige gevolgen hebben op de lange termijn. Maar hoe weet je of je verslaafd bent? En hoe herken je dit bij anderen? Hoe zoek je hulp bij medicijnverslaving? En, ook heel belangrijk: wat dekt de zorgverzekering?

Symptomen medicijnverslaving

Iedereen maakt wel eens een tijd door waarin het allemaal eventjes teveel is. Te lang slecht slapen heeft bijvoorbeeld grote gevolgen voor zowel de fysieke- als de mentale gezondheid. Zeker nu, tijdens de coronacrisis, zien we dat mensen meer behoefte hebben aan slaap- en kalmeringsmiddelen. Hoewel deze medicijnen een goede oplossing voor de korte termijn bieden, is het onverstandig om deze langdurig te blijven slikken. Deze medicatie werkt verslavend. Wanneer men verslaafd raakt, zullen er zowel geestelijke als lichamelijke symptomen optreden. We lichten ze hieronder even kort toe.

Geestelijke symptomen

Het belangrijkste geestelijke symptoom is de onweerstaanbare drang om een middel te blijven slikken. Als je een dosis vergeet of bewust overslaat, voel je je geprikkeld en angstig. Je verlangt naar het effect van het medicijn en je voelt je minder goed zonder. Dit gevoel noemt men ook wel geestelijke afhankelijkheid. Daarnaast kan er bij langdurig gebruik van slaap- en/of kalmeringsmiddelen kan er een gevoel van afvlakking ontstaan. Je voelt je gedistantieerd van je eigen gevoelens. Dit zorgt er bijvoorbeeld voor dat je niet kunt genieten van dingen die je vroeger wel plezier gaven. In uiterste gevallen kan langdurig medicatiegebruik ook leiden tot depressies, angstgevoelens en ernstige verwardheid.

Lichamelijke kenmerken

Bij langdurig medicatiegebruik kan je lichaam zo gewend raken aan een bepaald middel dat deze niet meer zonder kan. Bovendien heb je ook steeds meer nodig om het gewenste effect te bereiken. Kortom, je ontwikkelt tolerantie voor het medicijn. Zodra je de medicatie afbouwt of een dosis vergeet, kunnen de volgende ontwenningsverschijnselen optreden. Tekenen dat het lichaam van het medicijn afhankelijk is geworden:

  • Misselijkheid
  • Transpireren
  • Verwardheid
  • Slapeloosheid
  • Duizeligheid
  • Prikkelbaarheid
  • Angst
  • Rusteloosheid

Behandeling medicijnverslaving

Herken je de bovenstaande symptomen? Of ken je iemand die lijdt aan een medicijnverslaving? Dan is het zaak om zo spoedig mogelijk te handelen. Er zijn gelukkig verschillende behandelingen mogelijk. Afhankelijk van jouw hulpvraag werken deze meestal zeer effectief.

Bij de behandeling van een medicijnverslaving is het allereerst belangrijk om contact op te nemen met de huisarts. Deze kan samen met jou bekijken welke behandelingsmogelijkheden er zijn en wat de beste optie is. Bovendien verlangen sommige zorgverzekeraars een doorverwijzing van een specialist, alvorens zij de behandeling zullen vergoeden.

Er zijn verschillende behandelingen voor een medicijnverslaving mogelijk. Welke het meest geschikt is, hangt voornamelijk af van je eigen hulpvraag, de reden en de ernst van de verslaving. Er zijn zowel poliklinische behandelingen als opnames mogelijk.

Wat dekt de verzekeraar?

Sinds begin 2020 worden de meeste behandelingen met betrekking tot een medicijnverslaving door de basisverzekering gedekt. Dit geldt voor veel grote zorgverzekeringen, denk aan CZ en Het Zilverenkruis. Wel is het belangrijk om eerst nog even je eigen polis te checken, zodat je zeker weet welke kosten vergoed zullen worden.

Eigen risico

Zoals bij iedere medische behandeling wordt wel van je verlangd dat je eerst je eigen risico moet betalen, voordat de behandeling vergoed zal worden. In 2020 geldt een standaard minimum eigen risico van € 385. Dat houdt in dat je de eerste € 385,- van de behandeling zelf moet betalen, mits je eigen risico dit jaar nog niet op is gegaan natuurlijk. Alles boven dit bedrag wordt door de verzekeraar vergoed.

Let op: Sommige mensen beschikken over een hoger eigen risico en pakken zo korting op hun zorgverzekering. Je moet altijd eerst het door jou gekozen eigen risico betalen, alvorens je voor een vergoeding in aanmerking komt.